Yapı taahhüt projeleri

Öncesi

Taahhüt şirketi dört şantiyeyi birlikte yürütüyordu: Vanek konut kulesi, Kerec konutları, Kum okulu ve Şehrirey hangarı. Her şantiyenin bir ilerleme tablosu vardı, saha mühendisi bunu cumaları merkeze gönderirdi. Satınalma demir ve çimentoyu şefin mesajından kaydeder, faturayı genel malzeme hesabına yazardı, belirli bir sözleşmeye değil. Ay sonunda birinin o yükün hangi şantiyeye gittiğini hatırlaması gerekirdi.

Vanek kulesinin hakedişini finans perşembe gece üç ayrı dosyadan kurardı: mühendisin yüzdesi, satınalmanın fatura listesi ve proje müdürünün tablosundaki kalan taahhüt. Bu üç dosya aynı işi anlatmak zorunda değildi. Bir kez Kerec'e teslim edilen çimento Vanek hakedişine girdi. İşveren ödemeyi üç hafta tuttu. Açıklama toplantısı sapmanın kendisinden uzun sürdü, çünkü kimse o yükün hangi sözleşmeye ait olduğunu gösteremiyordu. Yapı alt yüklenicisi de kendi hakedişini ayrı gönderiyor, aynı kalem iki kez ödenmenin eşiğine geliyordu. İşveren nüshası iç nüshayla aynı değildi, çünkü bir gece önce iki tablo elle birbirine uydurulmuştu.

Kurulan sistem

Her sözleşme için bir dosya kuruldu. İş kırılımı kalemleri, fiziksel ilerleme, malzeme fişi, alt yüklenici ve hakediş taslağı aynı dosyadadır. Kalan taahhüt, yüzdenin yanında durur. Bütçe sapması yüzde üçü geçerse uyarı, müdür imzalamadan aynı sayfada gelir ve hakediş açıklığa kavuşana kadar kilitli kalır.

Fatura, sözleşme ve kalem seçilmeden kaydolmaz. Başka şantiyeye girmiş bir fiş bu projenin hakedişinde görünmez. İç nüsha ve işverene giden nüsha tek hesaptan gelir. Yapı alt yüklenicisinin hakedişi aynı projededir. Kalem ana hakedişe yazılmışsa sistem ikinci ödemeye izin vermez. Fotoğraf ve tutanak kalemin kendisine bağlanır, yüzdesi belgesiz kalmaz.

Bir iş günü

Salı Vanek mühendisi şantiyeden yapıyı yüzde 62 yazar ve sekizinci kat döşemesinin fotoğrafını aynı kaleme bağlar. Aynı gün satınalma demir faturasını Vanek sözleşmesine ve yapı kalemine işler, Kerec konutlarına değil. Yanlışlıkla Kerec şantiyesini seçerse o tutar Vanek taslağında görünmez. Çarşamba proje müdürü taslağı açar. Kalan taahhüt yüzde 62'nin yanındadır, Kerec çimentosu listede yoktur, bütçe uyarısı kapalıdır. Alt yüklenici aynı hafta kendi hakedişini gönderir, tekrarlayan satır reddedilir.

Cuma merkez dört şantiyenin haftalık sapmasını okur. Kum okulu mali programın yüzde iki önündedir, Şehrirey hangarı sandviç panel alımında kalmıştır. İşveren toplantısı aynı sayfadan başlar. Kimse dosya göndermez. İşveren, teknik ofisin anlattığı tabloyu görür.

Sonuç

Sonraki hakediş sürpriz olmadı. İşveren ödemesi, teknik ofis ile şantiyenin ikisinin de gördüğü tablodan çıkar. Kerec çimentosu anlaşmazlığı tekrarlanmadı, çünkü fişin vardığı yer ile hakedişin vardığı yer ayrılmaz. Yapı alt yüklenicisine ikinci ödeme de kapandı, tekrarlayan kalem artık geçmez.

Dört şantiye hâlâ bir arada yürür ve eşgüdüm hâlâ emek ister. Fark, maliyet, taahhüt ve fiziksel ilerlemenin tek resim olmasıdır. Kalan tartışma miktar ve fiyattadır, hangi tablonun doğru olduğunda değil. Her sözleşmenin kendi dosyası, alımı ve hakedişi vardır.